Ayakkabısını Bağlayamayan Kızım Parmaklarını Oyunlarla Nasıl Güçlendirdi?

Kızım okula başladığında sınıfın çoğu ayakkabısını kendi bağlıyordu; o ise hâlâ yardım bekliyordu. Düğme iliklemek, fermuar çekmek, hatta kalemi düzgün tutmak onu zorluyordu. Her sabah ayakkabı önünde yaşanan gözyaşlarından ikimiz de yorulmuştuk. Ben “neden bir türlü olmuyor” diye çaresizdim.

Sorun tembellik değildi

Bir süre “üşeniyor, o yüzden denemiyor” diye düşündüm. Oysa mesele isteksizlik değil, parmaklarının henüz bu işe hazır olmamasıydı.

İnce motor becerisi (elin ve parmakların küçük, hassas hareketleri yapabilme yeteneği) her çocukta aynı hızda gelişmez. Ayakkabı bağlamak; parmak gücü, iki elin uyumu ve göz-el koordinasyonu isteyen karmaşık bir iştir. Kızımın bu kasları henüz yeterince güçlenmemişti; ona kızmak değil, bu kasları çalıştırmak gerekiyordu.

Ders değil, oyun

Onu her sabah ayakkabı başında “hadi bağla” diye zorlamanın işe yaramadığını gördüm. Bunun yerine, gün içinde parmaklarını eğlenerek çalıştıracağı oyunlar bulmaya karar verdim.

İşe yarayan oyunlar

Boncuk dizme en sevdiği oldu. İpe renkli boncuklar, makarnalar dizerek kolyeler yaptık. Bu, hem parmak ucu gücünü hem de iki elin uyumunu çalıştırıyordu; üstelik ortaya taktığı bir kolye çıkınca çok mutlu oluyordu.

Mandal oyunları bir başka favorimizdi. Çamaşır mandallarını bir kutunun kenarına takmak, parmakları tam da ayakkabı bağlarken kullandığı biçimde çalıştırıyordu. Renklerine göre ayırınca oyun daha da keyifli oldu.

Hamur ve sünger sıkmak parmak gücünü artırdı. Oyun hamurunu yoğurmak, ıslak bir süngeri sıkıp suyu boşaltmak basit ama etkili çalışmalardı. Kızım bunları oyun sandı; ben ise her seferinde parmaklarının güçlendiğini görüyordum.

Ne değişti, ne kadar sürdü?

Birkaç hafta sonra kalem tutuşunun düzeldiğini fark ettim. İki ay kadar sonra ise bir sabah, kimse söylemeden ayakkabısını kendi bağladı ve bana koşup gösterdi. İkimiz de çok sevindik. Düğmeler ve fermuarlar da giderek kolaylaştı.

Bize iyi gelen küçük kurallar

• Beceriyi doğrudan zorlamak yerine, parmak kaslarını oyunla çalıştırmak.
• Sabah aceleyle değil, sakin bir zamanda denemesine fırsat vermek.
• Küçük ilerlemeleri fark edip söylemek; başaramadığında üstelememek.
• Bağcık yerine önce cırt cırtlı ya da büyük düğmeli kıyafetlerle güven kazandırmak.

Bir not

Her çocuğun gelişim hızı farklıdır; biraz gecikme çoğu zaman normaldir. Ama ince motor becerilerindeki gecikme belirginse ve başka alanlardaki gelişimi de geride kalıyorsa, bir çocuk hekimine ya da ergoterapiste danışmak faydalı olabilir. Benimki oyunla desteklenince açılan bir gecikmeydi.

Neden işe yaradı?

İşe yarayan şey daha çok pratik yaptırmak değil, doğru kasları eğlenerek çalıştırmaktı. Kızıma “bağlamayı öğren” demek yerine parmaklarını güçlendirecek oyunlar sunduğumda, beceri kendiliğinden geldi. Bir avuç boncuk ve birkaç çamaşır mandalının koca bir sabah kavgasını nasıl bitirdiğini görmek şaşırtıcıydı.

Baskıyı kaldırınca hız kazandı

Fark ettiğim önemli bir şey de şuydu: kızımı arkadaşlarıyla kıyaslamayı bıraktığımda daha hızlı ilerledi. “Bak herkes bağlıyor, sen neden yapamıyorsun” demek onu denemekten iyice soğutuyordu. Bunun yerine yalnızca kendi ilerlemesine odaklandık; dün yapamadığını bugün biraz daha iyi yapması bizim için yeterliydi.

Sabırlı olmak bana da düştü. Aceleyle onun yerine bağlayıvermek çok kolaydı; ama her seferinde bunu yapmak, denemesini engelliyordu. Geri çekilip zaman tanımak, en zor ama en etkili adımdı. Bir sabah beceremediğinde sinirlenmek yerine “olsun, yarın yine deneriz” demek, hem onu hem beni rahatlattı.

Bu dönemde kızımın genel gelişimini ve enerjisini desteklemek için beslenmesine de özen gösterdik. Uzbionik Boy Uzatma ve Gelişim Takviyesi, çocukların günlük vitamin ve mineral ihtiyacını desteklemeye yönelik hazırlanmış bir tamamlayıcıdır; dengeli beslenmenin ve bol oyunun yerini tutmaz, bu bütünün yanında düşünülmelidir.